Bu yazıda
- Japandi nedir, nereden çıktı?
- Japandi renkleri: hangi tonlar, hangi oranda?
- Malzeme listesi: ahşap, keten, taş ve kireç boya
- Japandi salon: alçak mobilya, az ama işe yarar eşya
- Japandi yatak odası ve mutfak
- Tipik bir dairede japandi: kalabalığı azaltmanın yolları
- Japandi ile minimalizm arasındaki fark
- Sık yapılan hatalar
Japandi stili, Japon evlerinin sadeliğini İskandinav evlerinin sıcaklığıyla birleştiren bir tarzdır. Açık ahşap, keten, mat duvarlar ve az ama özenle seçilmiş eşyayla kurulur.
Bu yazıda japandi renklerini, malzeme listesini, salon, yatak odası ve mutfak için örnekleri bulacaksınız. Tipik bir dairede kalabalık eşyayla, misafir düzeniyle ve parlak yüzeylerle bu sade havayı nasıl kuracağınızı da adım adım anlatıyoruz.
Japandi nedir, nereden çıktı?
Japandi ismi, Japon ve İskandinav kelimelerinin İngilizce karşılıklarının birleşmesinden gelir. İki tasarım geleneğinin ortak noktalarından doğmuştur. İkisi de sadeliği, doğal malzemeyi ve el işçiliğini önemser. İkisi de evi her şeyden önce dinlenilecek bir yer olarak görür.
Japon tarafı tarzın disiplinini getirir. Alçak mobilya, boş bırakılmış duvarlar ve el yapımı objelere duyulan saygı bu taraftan gelir. Japonlar buna wabi-sabi der (eskiyen, kusurlu ve doğal olanın güzelliği). İskandinav tarafı ise sıcaklığı getirir. Yumuşak tekstiller, açık renk ahşap, rahat oturma ve akşamları loş, sıcak ışık bu taraftan gelir.
Fotoğraf: Thới Nam Cao / Pexels
Ortaya çıkan ev ne soğuk bir sergi salonu ne de dağınık bir yuvadır. Az eşyalı ama sıcak, sakin ama yaşanmış bir evdir. Kısacası japandi tarzı, sadeliği konforla dengelemeye çalışır.
Japandi renkleri: hangi tonlar, hangi oranda?
Japandi renkleri doğadan gelir. Temel tonlar kırık beyaz, krem, bej, kum rengi, açık gri ve kil rengidir. Bunlara zeytin yeşili, adaçayı yeşili ve soluk toprak tonları eşlik eder. Vurgu için kömür grisi, koyu kahve ve siyah kullanılır.
Oranı düşünmenin kolay bir yolu var. Duvarları, tavanı ve geniş yüzeyleri açık ve sıcak tonlarda tutun. Mobilyada, zeminde ve büyük tekstillerde ahşap rengine ve beje yer verin. Küçük bir payı da koyu vurgulara bırakın. Dekorasyonda sık anılan 60-30-10 kuralı burada da işe yarar, ama bunu kesin bir hesap değil, kaba bir denge olarak görün.
Fotoğraf: PNW Production / Pexels
Koyu vurguyu atlamayın. Siyah bir tabure, koyu bir lamba ayağı ya da ince siyah çerçeveler odaya ağırlık verir. Bunlar olmazsa her şey aynı bej tonunda erir ve oda solgun görünür.
Duvar rengini seçerken şu noktalara dikkat edin:
- Mavimsi saf beyaz yerine içinde biraz sarı ya da gri olan kırık beyazı seçin.
- Kuzeye bakan, az güneş alan odalarda sıcak krem ve bej tonları daha iyi durur.
- Güneye ya da batıya bakan, bol güneş alan odalarda hafif grili tonlar ışığı dengeler.
- Rengi duvarın geniş bir bölümüne deneme olarak sürün ve hem sabah hem akşam ışığında bakın.
Malzeme listesi: ahşap, keten, taş ve kireç boya
Japandi tarzını renkten çok malzeme kurar. Ortak kural basittir: yüzeyler mat, dokulu ve doğal görünmeli. Parlak lake, ayna gibi cilalı yüzeyler ve plastik görünümlü kaplamalar bu tarzın havasını bozar.
Fotoğraf: HIEU NGUYEN / Pexels
Ahşapları karıştırırken en fazla iki ana ton seçin. Açık meşe ile ceviz iyi anlaşır. Üç dört farklı ahşap tonu yan yana gelince oda karışık görünür.
Ustaya ya da mobilyacıya giderken şu liste elinizde olsun:
- Açık meşe: Zeminde, dolap kapaklarında ve masada temel ahşaptır. Yağlı ya da mat vernikli olursa damarları öne çıkar.
- Ceviz: Daha koyu ve sıcak bir tondur. Sehpa, kanepe çerçevesi ya da çubuklu bir bölme gibi vurgu parçalarında kullanın.
- Keten: Perdede, yatak takımında, yastıkta ve masa örtüsünde kullanılır. Hafif buruşukluğu tarzın bir parçasıdır.
- Kireç boya: Duvara hafif bulutlu, mat ve kadifemsi bir görünüm verir. Banyo gibi ıslak alanlarda kullanmadan önce bir uygulayıcıya danışın.
- Taş: Traverten, kireçtaşı ya da mat yüzeyli granit tezgahta, lavaboda ya da sehpada kullanılabilir. Gözenekli taşların lekeye karşı düzenli bakım istediğini unutmayın.
- Seramik ve kil: El yapımı görünen, sırrı düzensiz vazolar, kaseler ve tabaklar.
- Hasır, rattan ve kâğıt: Abajurda, sandalye oturağında ve sepetlerde ışığı ve görüntüyü yumuşatır.
Japandi salon: alçak mobilya, az ama işe yarar eşya
Japandi salonun merkezinde alçak ve sade bir kanepe durur. Ahşap çerçeveli, düz kollu, krem ya da bej kumaşlı bir model iyi bir başlangıçtır. Oturma yüksekliği biraz düşük mobilyalar tavanı daha yüksek, odayı daha geniş gösterir.
Sehpa için yuvarlak ya da köşeleri yumuşatılmış ahşap bir model seçin. Televizyon ünitesi alçak, uzun ve kapaklı olsun. Kabloları, kumandaları, oyuncakları kapakların arkasına alın. Açık rafları az tutun ve her rafta yalnızca birkaç obje bırakın.
Işık bu odada en çok gözden kaçan konudur. Tavanda tek ve güçlü bir lamba yerine birkaç alçak ışık kaynağı kullanın. Kâğıt ya da keten abajurlu bir lambader, okuma köşesinde bir masa lambası ve sıcak renkli ampuller akşamları sakin bir hava kurar. Tesisatta değişiklik gerekirse işi mutlaka yetkili bir elektrikçiye bırakın.
Bir japandi salonda genellikle şunlar bulunur:
- Ahşap çerçeveli, açık renk kumaşlı bir kanepe
- Yün ya da jüt gibi doğal liften, düz ya da çok hafif desenli bir halı
- Alçak ve kapaklı bir ünite
- Büyük yapraklı bir ya da iki saksı bitkisi
- Kurutulmuş dallar, bir iki seramik vazo ve duvarda tek, sade bir tablo
Japandi yatak odası ve mutfak
Bu iki oda, tarzın en kolay uygulandığı yerlerdir. Yatak odası zaten dinlenmek için vardır, sadelik burada kendiliğinden yerine oturur.
Mutfakta ise kapaklı dolap ve doğal malzeme tarzı doğrudan kurar. İki odayı ayrı ayrı ele alalım.
Japandi yatak odası
Alçak bir karyola ya da zemine yakın bir baza seçin. Başlık ahşap ya da keten kaplı olabilir, hiç olmaması da tarza uyar. Yatak takımında beyaz, krem, bej ve soluk yeşil keten iyi sonuç verir. Birkaç tonu üst üste serin ve desenden kaçının.
Komodinin üzerinde bir lamba, bir kitap ve belki bir bardak su kalsın. Duvarda tek bir sade dekor yeter. Kıyafetleri açık askılıkta değil, kapaklı dolapta tutun. Perdeyi iki kat düşünebilirsiniz: gündüz ışığı yumuşatan ince bir keten ve uyku için bir karartma perdesi.
Japandi mutfak
Japandi mutfak modelleri genellikle açık meşe ya da kırık beyaz mat kapaklardan, kulpsuz ya da ince kulplu dolaplardan ve taş görünümlü bir tezgahtan oluşur. Beyaz mermer güzel eskir ama limon, sirke ve şarap lekelerine karşı dikkat ister. Daha az bakım istiyorsanız mat yüzeyli başka bir taş ya da taş görünümlü bir tezgah düşünebilirsiniz.
Kompakt bir mutfakta üst dolapların hepsini açık rafa çevirmeyin. Açık raf toz ve yağ tutar, kısa sürede kalabalık görünür. Tek bir kısa raf yeter. Üzerine her gün kullandığınız beyaz tabakları, ahşap kaseleri ve seramik kupaları koyun. Duvar karosunda derzi (karolar arasındaki çizgi) karoya yakın renkte seçin, zıt renkli derz kalabalık görünür.
Ocak, gaz, davlumbaz ya da su tesisatında bir değişiklik düşünüyorsanız bunları mutlaka yetkili bir ustaya kontrol ettirin. Malzeme seçerken şu başlıklar yol gösterir:
- Kapak: mat açık ahşap ya da kırık beyaz
- Tezgah: mat taş, mermer ya da taş görünümlü yüzey
- Kulp: gömme, ince metal ya da ahşap
- Duvar: mat, el yapımı görünümlü karo ya da tezgahla aynı taş
- Işık: tezgah altında gizli ışık ve kâğıt ya da cam bir sarkıt lamba
Tipik bir dairede japandi: kalabalığı azaltmanın yolları
Fotoğraflardaki japandi evler genellikle geniş ve boştur. Gerçek bir dairede ise yıllar içinde biriken eşyalar, hediye gelen takımlar, misafir için tutulan fazla sandalyeler, vitrinler ve balkona taşan kutular vardır. Bu havayı kurmak için önce eşyayı azaltmak gerekir. Yeni mobilya almak ikinci adımdır.
Kiracıysanız kalıcı değişiklik yapmadan da çok şey yapabilirsiniz. Perdeleri keten perdeyle değiştirmek, tekstilleri açık tonlara çevirmek ve kabloları toplamak tek başına odanın havasını değiştirir. Duvar boyası için önce ev sahibinizle konuşun.
Şu sırayla ilerlemek işinizi kolaylaştırır:
- Oda oda gidin ve son bir yılda kullanmadığınız eşyaları ayırın. Duygusal değeri olanları tek bir kutuda saklayın, gerisini bağışlayın ya da satın.
- Açıkta duran her şeyi kapalı bir yere alın. Camlı vitrin yerine düz cepheli, kapaklı bir dolap düşünün.
- Misafir düzenini çok amaçlı eşyayla çözün. Açılır bir yemek masası, üst üste konan tabureler ve yer minderleri, sürekli duran fazladan koltuklara gerek bırakmaz.
- Parlak yüzeyleri değiştirmeden yumuşatın. Parlak lake dolaplara mat yapışkan kaplama, parlak zeminin üstüne doğal lifli geniş bir halı, cam sehpanın üstüne keten bir örtü işe yarar.
- Balkonu da hesaba katın. Ahşap bir tabure, birkaç saksı ve hasır bir kilim balkonu salonun devamı gibi gösterir.
- Renk ve malzemeyi en sona bırakın. Odayı boşalttığınızda neye gerçekten ihtiyaç olduğunu o zaman görürsünüz.
Japandi ile minimalizm arasındaki fark
İkisi de az eşyayı sever, bu yüzden sık karıştırılır. Asıl fark, odanın size nasıl hissettirdiğindedir. Minimalizm çoğu zaman beyaz, gri ve siyahla, düz ve parlak yüzeylerle çalışır. Amaç boşluğun kendisidir.
Fotoğraf: Max Vakhtbovych / Pexels
Japandi ise boşluğu sıcaklıkla doldurur. Ahşabın damarı, ketenin buruşukluğu, el yapımı bir kasenin düzensiz kenarı bu tarzın parçasıdır. Kusur saklanmaz, değer görür.
Farkları kısaca şöyle sıralayabiliriz:
- Renk: minimalizmde soğuk beyaz ve gri, japandide sıcak bej, krem ve toprak tonları
- Yüzey: minimalizmde parlak ve pürüzsüz, japandide mat ve dokulu
- Obje: minimalizmde neredeyse hiç, japandide az ama el yapımı ve anlamlı
- His: minimalizmde netlik ve düzen, japandide sakinlik ve sıcaklık
Sık yapılan hatalar
Japandi kolay görünür ama birkaç yanlış seçimle oda ya soğuk ya da sıradan görünmeye başlar. Neyin tarzı bozduğunu bilmek, neyi seçeceğinizi bilmek kadar işe yarar.
Fotoğraf: Curtis Adams / Pexels
En sık karşılaşılan hatalar şunlar:
- Her şeyi bej yapmak. Koyu vurgu ve doku olmadan oda düz ve cansız görünür.
- Çok fazla ahşap tonunu bir arada kullanmak. İki ana tonla sınırlı kalın.
- Odayı Japon objeleriyle doldurmak. Japandi bir tema değildir, yelpaze ve fener dizmek bu havayı kurmaz.
- Rahatı feda etmek. Sert ve çok alçak koltuklar fotoğrafta güzel durur ama her gün oturulmuyorsa işe yaramaz.
- Işığı ihmal etmek. Tek bir beyaz tavan ışığı en doğru malzemeyi bile soğuk gösterir.
- Önce alışverişe çıkmak. Eşya azalmadan alınan yeni parçalar yalnızca kalabalığa eklenir.
- Ahşap desenli parlak kaplamalar seçmek. Damar deseni olsa da parlak yüzey ahşabın sıcaklığını vermez.
Fotoğraflarla japandi stili
Aşağıdaki fotoğraflarda yazıda anlattığımız renkleri, malzemeleri ve oda düzenlerini görebilirsiniz. Her birinde az eşya ile doğal dokunun nasıl bir araya geldiğine bakın.
-
Beyaz yatak takımı ve açık ahşap komodin. Duvarda kraft kağıdından tek bir dekor yetiyor. Fotoğraf: PNW Production / Pexels
-
Beyaz tezgahta ahşap kase, ahşap kaşıklar ve çizgili keten bez. Mutfakta doğal malzemeler bir arada. Fotoğraf: PNW Production / Pexels
Sık sorulan sorular
- Japandi küçük bir dairede uygulanabilir mi?
- Evet, hatta küçük evlere çok yakışır. Açık duvar renkleri, alçak mobilya ve kapaklı dolaplar odayı olduğundan daha ferah gösterir. Küçük bir odada büyük ve tek bir halı, birçok küçük kilimden daha sakin durur.
- Mevcut mobilyalarımı atmadan japandiye geçebilir miyim?
- Çoğu zaman evet. Önce eşyayı azaltın, sonra kalan mobilyaları açık renk kılıflar, keten perdeler, doğal lifli bir halı ve sıcak ışıkla yumuşatın. Parlak dolap kapaklarına mat kaplama da bir seçenektir. Tamamen değiştirmeniz gereken parçalar genellikle sanıldığından azdır.
- Çocuklu bir evde japandi pratik olur mu?
- Olur, çünkü tarz zaten kapalı dolabı ve sade düzeni sever. Oyuncaklar için kapaklı sepetler ve alçak dolaplar kullanın. Kanepede çıkarılıp yıkanabilen keten ya da pamuklu kılıflar seçin. Köşeleri yumuşatılmış sehpalar hem tarza uyar hem de daha güvenlidir.
- Japandi kısa süreli bir akım mı?
- Bir tarzın ne kadar süre beğenileceğini kimse kesin bilemez. Ama japandinin dayandığı şeyler, yani doğal malzeme, sade çizgiler ve az eşya, yıllar içinde kolay eskimez. Pahalı ve kalıcı parçaları sade seçip renkli vurguları tekstilde tutarsanız ileride değişiklik yapmak kolaylaşır.
İşe büyük bir alışverişle değil, tek bir odayla başlayın. Önce o odadaki eşyayı azaltın, sonra perdeyi, tekstilleri ve ışığı değiştirin. Sonuç hoşunuza giderse aynı renk ve malzeme listesiyle diğer odalara geçin.
Bir mimarla çalışacaksanız beğendiğiniz fotoğrafları ve bu yazıdaki malzeme listesini ilk görüşmeye götürün. Mimarların bu görüşmeye nasıl hazırlandığını merak ediyorsanız tasarım brifinin nasıl alındığını anlatan yazımız süreci onların gözünden gösteriyor.