Müşteri referans görselleri nasıl okunur? Stil çıkarma rehberi

Müşteri telefonunu uzatır ve kaydettiği fotoğrafları gösterir. Yüz, iki yüz, bazen daha fazla. İlk toplantıda en sık yapılan hata, bunlara bakıp 'sade ve sıcak bir şey istiyorsunuz' gibi genel bir cümleye varmaktır.

Bu yazıda müşteri referans görsellerini beş başlıkta okumayı, tekrar eden işaretleri saymayı ve çelişkileri not etmeyi anlatıyoruz. Müşterinin söylediği stil adı ile seçtiği fotoğraflar ayrıştığında neden fotoğraflara daha çok güvenmeniz gerektiğini ve bunu toplantıda nasıl konuşacağınızı da örneklerle gösteriyoruz.

Fotoğraf yığınından sinyale

Müşterinin kaydettiği fotoğraflar bir istek listesi değildir. Bunlar, kişinin bir odaya bakarken neye dönüp baktığını gösteren ham kayıttır. Bir fotoğrafı kaydetmek hızlıdır ve zahmetsizdir. O yüzden içinde ışık, kadraj ya da o gün gördüğü bir ev gibi alakasız nedenler de vardır. Amacınız her fotoğrafı yorumlamak değil, tekrar edeni bulmaktır.

Başlamadan önce işi küçültün. Fotoğrafları alana göre ayırın: mutfak, salon, yatak odası. Aynı fotoğrafın kopyalarını ve satış amaçlı ürün fotoğraflarını kenara alın. Tek bir fotoğrafa bakıp karar vermeyin. Sinyal bir fotoğrafta değil, on fotoğrafta ortak olan şeydedir.

Pinterest'e kaydet (yeni sekmede açılır)

Not tutmak için basit bir tablo yeter. Satırlar fotoğraflar, sütunlar bir sonraki bölümdeki beş başlık olsun. Okuma bittiğinde ortaya çıkanı moodboard hazırlama yöntemi yazısındaki gibi bir panoya çevirebilirsiniz.

Beş başlıkta okuma: renk, yoğunluk, malzeme, ışık, form

Her fotoğrafa aynı beş soruyu sorun. Böylece 'hoşuma gitti' gibi belirsiz bir tepki, karşılaştırılabilir bir nota dönüşür.

Pinterest'e kaydet (yeni sekmede açılır)

Her başlığa kısa bir etiket yazmanız yeter: 'sıcak', 'orta yoğun', 'doğal ahşap', 'gün ışığı', 'yuvarlak'. Tam cümle gerekmez.

Renk sıcaklığı

Baskın renk sıcak mı (krem, bej, toprak tonları), soğuk mu (gri, buz mavisi, kırık beyaz)? Duvara, zemine ve büyük mobilyanın rengine bakın, küçük aksesuarlara değil. Fotoğrafta turuncu bir vazo olması, odanın sıcak olduğu anlamına gelmez.

Eşya yoğunluğu

Yüzeyler boş mu, dolu mu? Rafta kaç nesne var, duvarda kaç çerçeve? Boş yüzeyler çoğunluktaysa müşteri gerçekten az eşya seviyor olabilir. Dolu raflar seçiyorsa 'sade' kelimesi başka bir şey anlatıyor olabilir.

Malzeme

Baskın yüzey ne: mat boya, doğal ahşap, taş, sıva, kumaş, metal, cam? Parlak mı mat mı, düzgün mü dokulu mu? Aynı odada kaç farklı malzeme var? Bu sayıyı yoğunlukla birlikte okuyun, çünkü az eşyalı ama çok dokulu bir oda, çıplak bir odadan çok farklıdır.

Işık

Gün ışığı mı baskın, akşam ve lamba ışığı mı? Tek bir güçlü tavan ışığı mı, yoksa alçak ve sarı birkaç lamba mı? Müşterinin sevdiği ışık, kendi evinde yoksa bunu sonradan görmek zor olur. Tek cepheli bir dairede kuzeye bakan salon, fotoğraftaki güneşli odayı vermez. Bunu erkenden not edin.

Form

Çizgiler köşeli mi, yuvarlak mı? Mobilya alçak ve geniş mi, ince bacaklı ve hafif mi? Kemerler, yuvarlak masalar, kıvrımlı koltuklar tekrar ediyorsa form dili yumuşaktır. Keskin kenarlar ve düz yüzeyler tekrar ediyorsa daha net bir dil var demektir.

Tekrar edenleri saymak

Etiketleri yazdıktan sonra sayım başlar. Her başlıkta hangi etiket en çok geçiyor? Diyelim ki seksen fotoğrafın elli beşinde doğal ahşap, yirmisinde sıva, beşinde cam var. Bu durumda malzeme yönü nettir.

Sayarken iki kural işe yarar. Birincisi, eşiği baştan koyun. Bir etiket fotoğrafların yarısına yakınında geçiyorsa güçlü, beşte birinde geçiyorsa ikincil sinyal sayın. Bu kesin bir kural değil, kendi çalışma ölçünüzdür. İkincisi, aynı kaynaktan gelenleri tek sayın. Müşteri bir evi beğenip aynı evin yedi açısını kaydetmiş olabilir. Bu yedi fotoğraf yedi oy değil, bir oydur.

Pinterest'e kaydet (yeni sekmede açılır)

Sayımı alana göre ayrı yapın. Salon için seçilenlerle yatak odası için seçilenler çoğu zaman farklı çıkar. Hepsini tek torbaya koyarsanız ortalama bir oda çıkar ve kimse o odayı istememiştir.

Sayım sırası şöyle olabilir:

1. Her fotoğrafa beş başlıkta kısa etiket yazın.
2. Aynı evden ve aynı kaynaktan gelenleri tek sayın.
3. Her başlıkta en çok geçen iki etiketi belirleyin.
4. Sayımı alanlara göre ayrı ayrı tekrarlayın.

Çelişkileri işaretlemek

Sayımın sonunda genellikle tutmayan bir şey çıkar. Müşteri 'sade' diyor, ama kaydettiği odaların çoğunda dolu raflar, desenli halılar ve üç farklı ahşap tonu var. Ya da hem soğuk gri hem sıcak toprak tonları seçmiş.

Bu çelişki bir hata değildir, notlarınızın en değerli satırıdır. Çoğu zaman iki şeyden birini anlatır. Ya aynı kelimeyi siz ve müşteri farklı anlıyorsunuzdur, ya da kişi neyi sevdiğinden tam emin değildir.

Pinterest'e kaydet (yeni sekmede açılır)

Çelişkiyi çözmeye çalışmayın, yalnızca işaretleyin. Notunuzda iki sütun olsun: 'söylenen' ve 'seçilen'. Yanına toplantıda soracağınız soruyu yazın. Örneğin: 'Sade derken eşyanın az olmasını mı, yoksa düzenli görünmesini mi kastediyorsunuz?' Eşyası çok ama düzenli duran bir oda ile gerçekten boş bir oda, çok farklı projelerdir.

Çiftlerde çelişki çoğu zaman iki kişi arasındadır. Fotoğrafları kimin kaydettiğini ayırın. Ortak çıkanlar projenin temeli olur, ayrışanlar toplantıda konuşulacak konudur. Toplantı sorularını hazırlarken ilk müşteri görüşmesi soruları yazısına bakabilirsiniz.

Brifi MoodBrief ile almak

Müşterinin kaydettiği fotoğraflara ek olarak ona baştan, sırayla soru sormak da işe yarar. MoodBrief'te müşteri her ekranda tek bir soruyu yanıtlar. Fotoğraflara ve çizimlere bakıp beğendiklerine dokunur.

Gördüğü fotoğrafların hepsi örnektir ve 'Örnek' etiketi taşır. Yani müşterinin kendi kaydettiklerinin yerine geçmez, ama kendi okumanızın yanına ikinci bir okuma koyar. Müşteri uygulama indirmez ve hesap açmaz.

1. Müşteriyi ve alanı seçip brifi oluşturun, bağlantıyı WhatsApp'tan ya da e-postayla gönderin.
2. Müşteri telefonunda istediği saatte yanıtlar. Emin olmadığı yerde 'Mimarıma bırakıyorum' seçeneğini kullanabilir.
3. Bitirince size bir stil raporu gelir: her stilin payı, hangi seçimlerden geldiği ve seçimlerdeki çelişkiler.
4. Raporu kendi sayımınızla karşılaştırın. A4 olarak yazdırıp toplantıya götürebilir, raporun önerdiği soruları masada sorabilirsiniz.

Söylenen stil ile seçilen fotoğraf farklıysa

Müşteri 'Japandi istiyorum' der, kaydettikleri ise koyu renkli, ağır perdeli, çok katmanlı odalardır. Japandi, Japon sadeliği ile İskandinav sıcaklığının karışımıdır ve genelde açık, hafif, boşluğu bol bir tarzı anlatır. İkisi tutmuyorsa hangisine inanacaksınız?

Fotoğraflara. Stil adları kısa yoldur. Müşteri bir dergide, bir arkadaşında ya da sosyal medyada duyduğu adı kullanır ve o adın her kişide farklı bir karşılığı vardır. Fotoğraf ise kişinin gerçekten durup baktığı şeydir. Kaydederken kimseye hesap vermez, adın doğru olup olmadığını düşünmez.

Pinterest'e kaydet (yeni sekmede açılır)

Ama fotoğrafa güvenmek, söyleneni yok saymak demek değildir. Stil adı, müşterinin kendini nasıl görmek istediğini söyler. Fotoğraflar, neye bakınca rahatladığını söyler. Aradaki fark bazen güzel bir tasarım konusudur. Diyelim ki müşteri sade yaşamak istiyor ama dolu ve sıcak odaları seviyor. Proje, az eşyayı zengin dokuyla birleştiren bir yöne gidebilir.

Toplantıda bunu suçlama gibi değil, keşif gibi açın. Şu cümleler işe yarar:

• 'Kaydettiğiniz fotoğraflarda ahşap ve kumaş çok geçiyor. Sade derken bunları da kastediyor muydunuz?'
• 'Bu iki odayı yan yana koyuyorum. Hangisinde yaşamak size daha kolay gelir?'
• 'Japandi dediğinizde aklınıza gelen oda hangisi? Fotoğraflardan birini gösterir misiniz?'
• 'Bu fotoğrafı neden kaydettiniz? Işığı mı, rengi mi, eşyayı mı?'

Beğenilmeyen fotoğraflar ne söyler?

Çoğu müşteri yalnızca beğendiklerini kaydeder. Ama toplantıda 'şunu hiç istemem' diye gösterdiği bir iki fotoğraf varsa onları not edin. Bunlar çoğu zaman beğenilenlerden daha net bilgidir, çünkü insan neyi sevmediğini daha kolay ve daha kesin söyler.

Beğenilmeyen fotoğrafı da aynı beş başlıkta okuyun. Fark bazen tek bir başlıkta çıkar. Beğenilen odalarla beğenilmeyen odalar aynı ahşabı taşıyor olabilir, ama biri parlak vernikli, biri mat yağlıdır. O zaman mesele malzeme değil, yüzeydir. Bu fark, teklif aşamasında ve malzeme seçiminde size yol gösterir.

Bir fotoğraf başka nedenle de beğenilmemiş olabilir: kötü çekim, kalabalık bir mekân, tanıdık birinin evi. Önce nedenini sorun, sonra listeye yazın. Beğenilmeyenleri 'kesin istemedikleri' başlığı altında toplayın ve proje boyunca bu listeye dönün. Müşteri fotoğraf getirmediyse aynı soruyu doğrudan sorabilirsiniz. Bunu müşteri soru formuna da ekleyebilirsiniz.

Bulguları müşteriyle doğrulamak

Okumanız ne kadar dikkatli olursa olsun bir tahmindir. Müşteriye bir hüküm gibi değil, bir soru gibi götürün. Toplantıda üç şey yeter: en güçlü iki sinyal, en belirgin çelişki ve beğenilmeyen bir fotoğraf.

İlham görsellerini masaya yayın ya da ekrana alın, müşteri ilham panosunu da yanına koyun. 'Bunlara baktığımda şunu görüyorum' deyin ve yanılıp yanılmadığınızı sorun. Müşteri 'evet ama' derse asıl bilgi o 'ama'nın arkasındadır. Orada durun ve sorun.

Pinterest'e kaydet (yeni sekmede açılır)

Doğrulamadan sonra bulguyu tek cümleye indirin ve yazılı olarak müşteriye geri gönderin. Örneğin: 'Açık renkli, doğal ahşap ağırlıklı, az eşyalı ama dokulu bir yön.' Müşteri bu cümleye itiraz edecekse projenin başında etsin, tasarım sunumunda değil. Kendi okumanızı ikinci bir kaynakla karşılaştırmak isterseniz MoodBrief'in stil raporu bunun için kullanılabilir. Brifin tamamını nasıl kurduğunuza dair daha geniş bir akış için tasarım brifi nasıl alınır yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Referans fotoğraf ne demek?

Müşterinin beğendiği ve tarzını anlatmak için gösterdiği fotoğraflardır. Birebir kopyalanacak bir model değil, yön veren bir örnektir. Bir fotoğraftan bazen yalnızca ışık, bazen yalnızca malzeme alınır.

Kaç fotoğraf okumak yeterli?

Sabit bir sayı yok. Aynı etiketler yeni fotoğraflarda da çıkmaya başladıysa elinizdekiyle okuyabilirsiniz. Fotoğraf azsa müşteriden sevdiği birkaç oda daha göstermesini isteyin.

Müşteri hiç fotoğraf getirmediyse ne yapmalı?

Bazı müşteriler fotoğraf kaydetmez. O zaman toplantıdan önce kısa bir soru dizisi gönderin ya da örnek fotoğraflar üzerinden beğendiklerine dokunmasını isteyin. Okumayı aynı beş başlıkta yaparsınız.

Fotoğraftaki odayı birebir uygulamam gerekir mi?

Hayır. Fotoğraf tarzı gösterir, ölçüyü ve kullanımı göstermez. Odanın boyutu, pencereleri ve ev halkının alışkanlıkları farklıdır. Yapı, tesisat ve elektrik gibi konularda lisanslı bir uzmanın kontrolü gerekir.

Çiftin fotoğrafları birbirine karışmışsa?

Kimin kaydettiğini ayırın ve sayımı ikisi için ayrı yapın. Ortak çıkanlar projenin temeli olur. Ayrışanları toplantıda iki kişiye birlikte gösterip konuşun.

Bir sonraki müşterinizin fotoğraflarını beş başlıkta okuyun ve tek sayfalık bir not çıkarın: iki güçlü sinyal, bir çelişki, bir de beğenilmeyen fotoğraf. Toplantıya bu sayfayla girin.

Müşteri notu okuyunca 'evet, bu benim' diyorsa yön doğrudur. Demiyorsa da bir şey öğrendiniz. Hangi cümlede itiraz ettiğini yazın, bir sonraki okumanızda ilk oraya bakın.